Entry 118

Ilang Pagmumunì sa Lysistrata ng Bakwit

Ang Lysistrata ay dulang isinulat ng Griegong si Aristophanes higit dalawang milenyo na ang nakararaan. Tungkol ito sa pagkakaisa ng kababaihan ng Atenas at Esparta sa pangunguna ni Lysistrata na pigilan ang mga sarili na makipagniig sa kanilang mga asawa hanggang hindi nagkakaroon ng sunduang pangkapayapaan upang wakasan ang Digmaang Peloponeso.

Ang ganitong banghay ang ginawan ng adaptasyon ng Tanghalang Ateneo sa Lysistrata ng Bakwit, na ginawang backstory and nakaraang digmaan sa Marawi. Sa halip na acropolis, ang bakwit (evacuation center) ang naging tagpo ng dula. Sa halip na Atenas at Esparta, ang mga armadong angkan ng Lagutin at Taguilid ang naglalabang puwersa. Malakas ang impluwensiya ng mga angkan sa bahaging ito ng Mindanao.

Nag-alyansa sina Lotlot, kapitana ng mga Taguilid, at Lysistrata, kapitana ng mga Lagutin, upang matigil na ang digmaan sa pagitan ng kanilang mga angkan.

Itinanyag ng dula ang usaping pangkasarian. Ipinapakita rito ang punto de bista ng kababaihan upang tuluyang wakasan ang digmaan. Kung sa paningin ng kalalakihan ay makakamtan ang kapayapaan sa pamamagitan ng pagkagapi ng kabilang grupo, iba ang paraan ng kababaihan. Hindi nila alintana ang pagkakaiba ng kanilang mga angkan, at piniling magkaisang mag-usap at magkaunawaan. Ang kanilang solusyon, bagaman hindi kumbensiyonal, ay isang bagay na nasa lébel ng paghahangad panlamán – ang hindi pakikipagsiping sa kanilang asawa hanggang walang kasunduang pangkapayapaan (hindi tigil-putukan lámang).

Nababahala ang mga sundalo dahil hindi na pumapayag ang kanilang asawa na makipagsiping.

Maaaring malayò ito sa katotohanan ngunit ipinapabatid nito na may ibang solusyon bukod sa armadong tunggalian. May salik ang personal na paghahangad (gaya ng pagtatalik, relasyon, at iba pa) sa desisyon ng tao. Anupaman ang malaking hangarin (kapayapaan,  pag-ibig sa bansa, &c), hindi maiaalis ang personal na kalagayan ng isang tao upang patuloy na suportahan o tuluyang iwanan isang hangarin. May ilang kababaihan sa dula na nais nang bumalik sa kanilang asawa dahil hindi na rin nila mapigil ang sariling pagnanasà. Ang pag-una sa “sarili” kaysa hangarin ng kolektibong sumpaan ay dili iba’t dulot ng pansarili o makasariling dahilan. Malaking salik ang personal na saloobin ng mga indibidwal upang magtagumpay o magapî ang isang pinaglalaban.

Nanumpa ang kababaihan mula sa dalawang angkan.

Ipinakita ito sa isang tagpo kung saan hindi na makapagpigil ang dalawang tauhan (Mayet at Carding), ngunit nanaig pa rin sa babae na sundin ang sumpaan nilang kababaihan na ipagkait ang “kaligayahan” sa lalaki. Sa ganito nanindigan si Mayet.

Sandaling nagniig ang mag-asawang Mayet at Carding ngunit nakapagpigil ang babae.

Naging matalino rin si Lysistrata upang huwag magpadala sa tusong alok ng Vice Mayor na ipagkanulo si Lotlot, ang kapitana ng angkan ng Taguilid, kapalit ng mga pabor. Sa ganito nanindigan si Lysistrata.

Continue reading

Advertisements

Entry 117

The Other

I am the other
who thought to be one with you;
but only on the superficial,
a companion to fill your voids.

I am a satellite
that orbits around you;
yet your gravity is not enough
to pull me into your core.

I am without a name
or a label;
a crude vessel
used at your convenience.

I am not one of you
not one with you
not one in you
not one like you
not one for you.

2018.03.16

Entry 116

Kimî

Kung saan man makarating ang boses kong kimî,
Sana’y lumayag sa iyong pandinig
At makuha ang iyong pansin.

Magkagayo’y pipintig ang aking loob
At kakainin ang mga salitang hindi na yata mabibigkas.

Hayaang ang katahimikan na lámang ang magsaysay
Kung paanong hanggang ngayon
Ay kaulayaw ko ang pag-iisa:
Na hindi ka lalapit upang dampiin
Ang aking balikat
At ibuhos ang bigat ng iyong kamay.

Hindi mo káyang maramdaman
Ang ipinapahiwatig kong kasiyahan
Dahil walang káyang umunawa
Sa kalagayan kong pangungulila:
Na wala akong makakasáma
Sa pait ng aking mga tagumpay.

Mababása mo ba ang winiwika ng aking loob?
Hindi. Hindi mo kayang sundan ako
Sa sanga-sangang eskinita ng aking daigdig!

Naririnig mo ba ang boses kong kimî?
O ang katahimikan sa aking mata?

Tama ako. Hindi mo mauunawaan kailanman.

2014.11

***

Naisulat ko noon pang 2014 sa dalawang páhiná ng mumunti kong talaarawan. Hindi ko na matandaan ang kuwento sa likod ng mga salitang ito, kung bakit ko naisulat ang mga yaon. Kung anuman ang pinagdaanan ko noon, tila pareho pa rin naman sa ngayon. Walang nagbago sa aking kalungkutan, mangyari pa’y lalo sigurong tumindi ito.

Entry 115

Gaya ng Buklaklak na Namumukadkad

Bumukas ka gaya ng bulaklak
na namumukadkad
Tingalain ang
bughaw na langit
Na anupa’t matatabingan
ng kulay gris at nagbabadyang
mga ulap
At matigmak
ng mahahapding patak
ng ulan—kay lamig
sa pakiramdam
Na siyang gugupo sa iyo
hanggang sa yumukod ka
sa lupa
Walang lakas at nadudumhan

Bumukas ka gaya ng bulaklak
At matuyo pagdaka

2017.10.09

This is the Filipino translation of the poem “Like a Flower in Bloom”.

Entry 114

Like a Flower in Bloom

Open up like a flower
in bloom
Look up to the
azure sky
That will soon be covered
by grey, foreboding
clouds
And be drenched
with painful drops
of rain—cold
as they are
Knocking you until
you bow
to the ground
Helpless and sullied

Open up like a flower
And shrivel soon after

 

2017.10.09

Entry 113

Intrapersonál

—Parito ka, aking Sarili.
Ano ang kinahinatnan
ng iyong paglalakbay
sa daigdig ng iba?
Nakatagpo ka ba
ng tatanggap sa iyo?
Nakapangusap ka ba
ng iibig sa iyo?
Kung wala’y magbalik
ka sa aking lamán
na matagal nang nananabik
sa mga bulong
ng iyong pagdaíng
dahil sa pigíl na sakít.
Walang iibig sa iyo
kundi akong naghihintay.
Hinayaan kitang maligaw
upang muli sa akin
ay magbalik,
dala ang iyong
natuyong luha
at napiping sigaw
at naupós na ningas.

—Ngunit káya ko pa
ang magpagala-gala
upang hanapin
ang di ko natitiyak.
Saká ako babalik
upang bigyan kang muli
ng búhay.

 

2017.03.28

Entry 112

It Didn’t Happen

I would rather listen to the fading echoes
That seemed to take shape as I wanted them to be
Than the murmuring aside of my psyche

I would pretend I could not care less
Just to save my esteem falling from the peak
But the devastation had already scourged me

I would seek the horizon however endless
Wishing to reach it somehow at twilight
Where everything appeared real yet tragic

I would simply pretend it didn’t happen
So the feigned truth remained as it was
That I stood here because you needed me

2017.03.28