Entry 078


Bonifacio’s Cryptic Message

Following my post about the figures of the Bonifacio Monument, here is a curious inscription just below the name “Bonifacio” in the monument. It shows a proclamation of Andres Bonifacio back in 1896 in the Katipunan code. The text, to wit:

V’GZ VZGNLLCC’G LLZVNVNLLXLLC
KZSZPN ZT V’GZ KZPZTND

SZ NLLYC’G JZHZT NPNLLZTXTX’GKCJ
Z’G PZHZYZG LLZ NTC. TXTCC’G KN-
LLZKZNJZ’GZLL LLZ SZ JZJC’G VZDZ-
JN’G PZLLZHCLL ZY PXTJNLL LLZTNLL
Z’G WZJZ’G PZ’GZJZ’G PZ’GJXJXPNG
LLZ GNLLZGZWZ SZ V’GZ ZLLZK G̃ BZ-
YZLL, LLZ LLGZYC’Y LLZGTNTNNS G̃
VZBNBNGZT LLZ PZRXSZ ZT PZHNRZP
SZ V’GZ BNJZ’GGXZLL, LLZ, SZ DZ-
HNJZ’G NTC’Y VZ’GYZRN’G NPZTZLLTC
LLNLLYC SZ JZHZT G̃ V’GZ KZPZTND
LLZ SZ ZRZW G̃ SZBZDC, NKZ 29 LLG
KZSZJXKXYZLL, ZY PXPXTCK Z’G PZ’G
HNHNVZGSNK LLZ PNLLZGKZSXLLDXZLL
LLZTNLL. KZYZ’T KNLLZKZNJZ’GZLLG
SZBZYSZBZY LLZ KXVNJCS Z’G V’GZ
BZYZLLBZYZLL ZT SZBZYSZBZY LLZ
SZJZKZYNLL Z’G VZYLLNJZ. Z’G SN-
LLC PZ VZ’G HXVZDJZ’G SZ BZLLZJ
LLZ ZDHNKZ’G NTC G̃ BZYZLL ZY NPZ-
JZJZGZY LLZ TZKSNJ ZT KZJZBZLL,
VZJNBZLL LLZ LLGZ JZVZ’G KX’G VZY
SZKNT LLZ DNLLZRZVDZV C Z’G KZTZ-
WZ’Y VZY SZJZ, ZT SNJZ’Y PZGXXSN-
GNLL ZJNLLSXLLCD SZ PZJZTXLLTX-
LLZ’G ZTN’G PNLLZNNRZJ.

BXLLDCK G̃ KZJZYZZLL, NKZ 28 G̃
ZGCSTC G̃ 1896.       VZYPZGZSZ

DSC_0813

My initial reaction was “What the heck was that?” Everything was alien to me, perhaps the plaque was written in Cyrillic, I thought. But it was not.

A simple research yielded information that the Katipúnan of Bonifacio used a modified and cryptic alphabet. I painstakingly transliterated the text. And after several typographical errors in copying, voilà:

MNGA MAGINOONG NAMIMINUNO
KASAPI AT MNGA KAPATID

SA INYONG LAHAT IPINATUTUNGKOL
ANG PAHAYAG NA ITO. TUTOONG KI-
NAKAILANGAN NA SA LALONG MADA-
LING PANAHON AY PUTLIN NATIN
ANG WALANG PANGALANG PANGLULUPIG
NA GINAGAWA SA MNGA ANAK NG BA-
YAN, NA NGAYO’Y NAGTITIIS NG
MABIBIGAT NA PARUSA AT PAHIRAP
SA MNGA BILANGGUAN, NA, SA DA-
HILANG ITO’Y MANGYARING IPATANTO
NINYO SA LAHAT NG MNGA KAPATID
NA SA ARAW NG SABADO, IKA 29 NG
KASALUKUYAN, AY PUPUTOK ANG PANG
HIHIMAGSIK NA PINAGKASUNDUAN
NATIN. KAYA’T KINAKAILANGANG
SABAYSABAY NA KUMILOS ANG MNGA
BAYANBAYAN AT SABAYSABAY NA
SALAKAYIN ANG MAYNILA. ANG SI-
NO PA MANG HUMADLANG SA BANAL
NA ADHIKANG ITO NG BAYAN AY IPA-
LALAGAY NA TAKSIL AT KALABAN,
MALIBAN NA NGA LAMANG KUNG MAY
SAKIT NA DINARAMDAM O ANG KATA-
WA’Y MAY SALA, AT SILA’Y PAGUUSI-
GIN ALINSUNOD SA PALATUNTU-
NANG ATING PINAIIRAL.

BUNDOK NG KALAYAAN, IKA 28 NG
AGOSTO NG 1896.          MAYPAGASA

In modern Filipino ortography, the text is thus:

Mga maginoong namiminuno, kasapi at mga kapatid:

Sa inyong lahat ipinatutungkol ang pahayag na ito. Totoong kinakailangan na sa lalong medaling panahon ay putlin natin ang walang pangalang panglulupig na ginagawa sa mga anak ng bayan, na ngayo’y nagtitiis ng mabibigat na parusa at pahirap sa mga bilangguan, na, sa dahilang ito’y mangyaring ipatanto ninyo sa lahat ng mga kapatid na sa araw ng Sabado, ika-29 ng kasalukuyanm ay puputok ang panghihimagsik na pinagkasunduan natin. Kaya’t kailangang sabay-sabay na kumilos ang mga bayan-bayan at sabay-sabay na salakayin ang Maynila. Ang sino pa mang humadlang sa banal na adhikang ito ng bayan ay ipalalagay na taksil at kalaban, maliban na lamang kung may sakit na dinaramdam o ang katawa’y may sala, at sila’y pag-uusigin alinsunod sa palatuntunang ating pinaiiral.

Bundok ng kalayaan, ika-28 ng Agosto ng 1896.

Maypagasa

Such wonderful words from the Supremo, don’t you think? Maypagasa is a nom de guerre of Bonifacio.

DSC_0804

Advertisements

I'd love to read your thoughts, too. Please leave a reply. ^^

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s