Entry 088


Pag-ibig sa Tinubuang Lupa (Bayan)

Because the country is commemorating today the birth of Andres Bonifacio (his 152nd), I am posting a music based from his poem “Pag-ibig sa Tinubuang Bayan”. The song, (almost) eponymous to the poem, was composed by Restituto Umali using stanzas 1, 4, 15, 25, and 28.

The audio below is from my transcription of the sheet music of the song.

 

The words from the song are provided below. I suggest you also search for a vocal recording so you can appreciate the music more.

DSC_0300

Pag-ibig sa Tinubuang Lupa

Aling pag-ibig pa ang hihigit kaya
Sa pagkadalisay ay pagkadakila
Gaya ng pag-ibig sa sariling lupa?
Aling pag-ibig pa? Wala na nga, wala.

Pagpupuring lubos ang palaging hangad
Sa bayan ng taong may dangal na ingat
Umawit, tumula, kumatha’t sumulat (umawit, tumula)
Kalakhan din niya’y isinisiwalat.

Kung ang bayang ito’y masasapanganib
At siya ay dapat ipagtangkilik
Ang anak, asawa, magulang at kapatid
Isang tawag niya’y tatalikdan pilit.

Kayong nalagasan ng bunga’t bulaklak
Ng kahoy ng buhay nilanta na at sukat
Ng bala-balakit* na pahirap
Muling manariwa’t sa baya’y lumiyag.

Ipahandog-handog ang buong pag-ibig
At hanggang may dugo’y ubusing itigis
Kung sa pagtatanggol buhay ay mapatid
Ito ay kapalaran at tunay na langit!

Kayong nalagasan ng bunga’t bulaklak
Ng kahoy ng buhay nilanta na at sukat
Ng bala-balakit* na pahirap
Muling manariwa’t sa baya’y lumiyag.

Kayong nalagasan ng bunga’t bulaklak
Muling manariwa’t sa baya’y lumiyag.

* In the music sheet, the words are “ng bala-balakit na pahirap”. But in the original poem (provided below), this should have been  “ng bala-balaki’t makapal na hirap”. I believe there is no word balakit in the Filipino dictionary. The “apostrophe T” stands for at (i.e., and), which brings me to guess the nearest word it is attached to. The most logical word to make the line or phrase sensible is balákil which means  “pagkabigkis o pagkakabigkis”. Thus, “bala-balakil na pahirap” can be literally translated as “bundles of suffering” or “bundled suffering”; and “bala-balaki’t makapal na pahirap” can be “bundles and abundance of suffering” or “bundled and abundant suffering”.

However, there exist more differences from the original words of the poem, of which an extract is provided below. For one, the real title of the poem is “Pag-ibig sa Tinubuang Bayan” and not “Lupa”. I am not wary where did the disparity or confusion arise. You can compare the texts.

Pag-ibig sa Tinubuang Bayan

(1)
Aling pag-ibig pa ang hihigit kayâ
Sa pagkadalisay at pagkadakila
Gaya ng pag-ibig sa tinub’ang lupa?
Aling pag-ibig pa? Wala na nga, wala.

(4)
Pagpupuring lubos ang palaging hangad
Sa Bayan ng táong may dangal na ingat;
Umawit, tumula, kumatha’t sumulat,
Kalakhan din niya’y isinisiwalat.

(15)
Kung ang Bayang ito’y nasasapanganib
At siyá ay dapat na ipagtangkilik,
Ang anak, asawa, magulang, kapatid
Isang tawag niya’y tatalikdang pilit.

(25)
Kayóng nalagasan ng bunga’t bulaklak,
Kahoy n’yaring búhay na nilanta’t sukat
Ng bala-balaki’t makapal na hirap,
Muling manariwa’t sa Baya’y lumiyag.

(28)
Ipaghandog-handog ang buong pag-ibig,
Hanggang sa may dugo’y ubusing itigis,
Kung sa pagtatanggol búhay ay [mapatid]
Ito’y kapalaran at tunay na langit.

References:
Bonifacio, Andres. “Pag-ibig sa Tinubuang Bayan.” Appendix to Ang Pag-ibig sa Bayan ni Andres Bonifacio, by Virgilio S. Almario, pp. 221–225. Manila: UST Publishing House, 2012.

Sentro ng Wikang Filipino. UP Diksiyonaryong Filipino. New edition. Edited by Virgilio S. Almario. Pasig: Anvil, 2010.

 

Advertisements

One thought on “Entry 088

I'd love to read your thoughts, too. Please leave a reply. ^^

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s