Entry 111

Mula sa Buwan

Ang Mula sa Buwan ay kuwento ng katorpehan, ng dalawang lalaking umiibig sa isang dilag, ng wagas na pag-ibig na handang magsakripisyo at magkubli.

tórpe : 1. tunggák 2. dungô

tunggák : mahina ang ulo o nahihirapan o matagal umunawa

dungô : mahiyan dahil kulang ng tiwala sa sariling kakayahan

Hindi ako magbibigay ng pahapyaw sa kuwento dahil mas magandang panoorin ang musikál na ito nang wala kang inaasahang susunod na mangyayari. Ang tanging pahiwatig ay adaptasyon ito ng salin ng Cyrano de Bergerac (1897) ni Edmond Rostand.

Iniakma ni Pat Valera (direktor at mandudula) ang pangyayari sa mga kabataang kadete ng ROTC noong bago sumiklab ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Nakatulong ito sa pagsasalokal ng eksena – may elemento ng nasyonalismo, pag-ibig sa bayan. Ngunit ang pinakalundo nito ay ang unibersal na salaysay ng marangal na pagmamahal sa iniirog (sapagkat maraming uri ng pag-ibig o pagmamahal).

dsc_0509-copy

Si Cyrano (Boo Gabunada) kasama ang mga kadeteng pinamumunuan niya

Si Cyrano ay lihim na may pagtingin sa kababatang si Roxane, na siya namang may pagtingin naman sa bagong saltang si Christian. Ang mahirap, humingi ng tulong si Roxane kay Cyrano na ipaglapit silang dalawa ni Christian. Masaklap, hindi ba?

dsc_0514-copy

Tinanggap ni Cyrano ang pagkakaibigan ni Christian (Edward Benosa), bagaman sa katotohanan ay siya niyang karibal sa pag-ibig.

Torpe (dungô) si Cyrano sapagkat hindi niya maipagtapat ang pag-ibig kay Roxane dala ng hindi kaaya-ayang itsura. Torpe (tunggák) rin si Christian sapagkat mahina siyang maiparating ang saloobin gamit ang mga tamang salita bagaman napakaganda ng kanyang wangis. Kaya tinutulungan na lamang ni Cyrano si Christian na kumatha ng mga sulat at awit gamit ang makatang pananalita.

Ang pangunahing tanong na umiiral sa buong kuwento ay kung saan totoong umiibig si Roxane: sa mukha o sa diwa. Na kay Christian ang kakisigan at kagandahan; na kay Cyrano naman ang katalinuhan at kahusayan. Brains or brawn, isip o itsura, ikanga.

dsc_0521-copy

Ipinagtapat ni Roxane (KL Dizon) ang kanyang minamahal kay Cyrano.

Sa labinlimang awit sa musikal, tatlo ang totoong umantig ng aking damdamin. Mahusay ang titik at musika ng mga ito. Sa pakiwari ko’y ito rin ang magugustuhan ng nakararaming manonood. Ang musika ay likha ni William Elvin Manzano.

“Tinig sa Dilim”

Hinaharana ni Cyrano si Roxane bilang si Christian. Tanging tinig ang nauulinig ni Roxane sa madilim na bakurang iyon. Sa tinig ba siya umiibig o sa inaakalang katauhan ni Christian?

Maging ang buong daigdig ang ipalit
Hindi kapantay sa ‘king pag-ibig
At kahit anong yaman ang itapat
Walang kasinghalaga ang pusong hinahangad

dsc_0550-copy

Si Cyrano ang nagbibigay-tinig kay Christian upang marating ang puso ni Roxane.

“Matatapos Din”

Upang mabasag ang pagtatalo ng mga kadete na nahaharap sa digmaan, at upang buuing muli ang pagnanasa nilang lumaban at mabuhay, umawit si Christian. Sa gitna ng digmaan, na isang dako ng kawalang pag-ibig at pag-asa, parang mahika na sumisibol ang kakayahang magmahal, ang pag-asang makapiling muli silang mimamahalaga.

Matatapos din at mauunawaan
Kung ano ang saysay nitong labanan
Ang mahalaga hindi nating malimot
Na marunong pa rin tayong magmahal

dsc_0636

Ipinaalala ni Christian na may tutunguhin pa rin sila pagkatapos ng digmaan.

“Ang Sabi Nila”

Umaawit si Roxane sa kabila ng kanyang kabiguan at pangungulila. Nakukulong siya sa alaalang ayaw niyang mabura sa isip, dahilan upang hindi mapansin kung ano ang nasa harap ngayon.

Ang sabi nila
Bawat puso at kaluluwa
Ay may kaparehang itinakda

Ang sabi pa nila
Ay darating kung pagbibigyan
Ang pag-ibig na di mawawala

dsc_0654

Nabubuhay sa nakaraan roxabe sa tuwing binabalikan ang mga sulat sa kanya ni Cyrano (na nagkukubli bilang si Christian).

May kung ilang beses akong pinaiyak ng Mula sa Buwan. Anumang pader ng pagkamanhid ay guguho. Anumang pagpigil ng luha ay aapaw. Anumang tigas ng puso ay lalambot.

Bakit ba ikinubli ni Cyrano ang kanyang saloobin? Dahil sa ang pagmamahal niya ay tunay, dalisay, at wagas. Ngunit hindi ibig sabihin nito na hindi tunay ang pagtingin sa isa’t isa ng dalawang tauhan pa. Dangan lamang, mas pumapailanlang ang damdamin at mas nakahihigit ang pang-unawa ni Cyrano. Hindi ito dahil makata siya at magaling kumatha ng romantikong salita. Sa kabaligtaran siya pa nga ay umid at duwag, marahil dahil ayaw niyang masaktan ang iba o ayaw niya mismong masaktan. Nakahihigit ang pag-ibig ni Cyrano dahil kaya niyang magtiis at magbuwis ng kaligayahan para sa iba.

Bakit nga pala mula sa buwan? Dahil sa buwan ay walang sákit at hapdi. Nakatunghay lámang ito sa sansinukob at sa mga taong naririto, patuloy na nagbibigay ng liwanag at gumagabay sa dilim, dumarating at umaalis. Kahit di mo man pansin, alam mong nariyan siya upang magbigay ng inspirasyon sa tumitingin.

Advertisements